Powstanie akcji jako papieru wartościowego
26 czerwca 2017
Bieg miesięcznego terminu na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia
26 czerwca 2017

Doręczenie przesyłki sądowej

Doręczenie w sposób przewidziany w art. 139 § 1 KPC
może być uznane za dokonane wtedy, gdy przesyłka
sądowa została wysłana pod aktualnym adresem oraz
imieniem i nazwiskiem odbiorcy.
Uchwała SN z 16.2.2017 r., III CZP 105/16
Komentowaną uchwałę SN podjął w odpowiedzi na
następujące pytanie prawne przedstawione przez SR:
„Czy warunkiem uznania za skuteczne doręczenia zastępczego
w trybie art. 139 § 1 KPC jest wysłanie przesyłki
sądowej na aktualne nazwisko adresata?”
Wątpliwości SR powstały na kanwie sprawy, w której
referendarz uznał, że przesyłka wysłana na nazwisko
panieńskie pozwanej została doręczona prawidłowo,
a w konsekwencji – pomimo jej niepodjęcia przez
pozwaną – w oparciu o instytucję doręczenia zastępczego
nadał nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności.
Sąd Najwyższy wskazał, że unormowane
w art. 139 § 1 KPC doręczenie zastępcze, stanowi instytucję
pozostającą na granicy konstytucyjnych gwarancji
prawa do sądu, co dostrzegł również TK w wyroku
z 15.10.2002 r. (SK 6/02, OTK- A rok 2002, Nr 5,
poz. 65), w którym stwierdzając jego zgodność z Konstytucją
podkreślił, iż instytucja ta nie może godzić
w podstawowe prawa procesowe strony.
Jak zaznaczył SN, stronom należy zapewnić realną
możliwość odebrania kierowanych do nich pism oraz
zapoznania się z ich treścią, co jest szczególnie istotne
w przypadku pierwszego doręczenia. Z tego względu
doniosłą rolę odgrywa zachowanie wszystkich wymagań
formalnych zapewniających, iż adresat został zawiadomiony
o nadejściu przesyłki i stworzono mu rzeczywistą
możliwość jej odbioru. Uchybienie im skutkuje
bowiem nieskutecznością doręczenia.
Sąd Najwyższy podkreślił, iż jednoznaczne i niebudzące
wątpliwości oznaczenie adresata stanowi obok
prawidłowego, aktualnego adresu, jedną z gwarancji
skuteczności doręczenia zastępczego. Imię i nazwisko
wpisane w akcie stanu cywilnego są wyznacznikiem
indywidualizującym i identyfikującym daną osobę
w społeczeństwie oraz stanowią immanentny element
wszelkich poodejmowanych przez nią lub wobec
niej czynności prawnych i faktycznych. Nie powinno
budzić wątpliwości, iż chodzi przy tym o nazwisko aktualne,
oficjalne, którego dana osoba używa w przestrzeni
publiczno- i prywatnoprawnej jako wyróżniającego
i identyfikującego ją elementu.
W celu realizacji wyżej wymienionych funkcji, z posiadaniem
imienia i nazwiska wiązać się musi ich względna
niezmienność. Ewentualna zmiana możliwa jest jedynie
w określonych prawem przypadkach i przebiega
przy udziale i pod kontrolą organów państwa.
W ocenie SN z powyższych okoliczności wynika nakaz
dla sądu posługiwania się w kontaktach ze stroną lub
uczestnikiem postępowania jego aktualnym imieniem
i nazwiskiem, również gdy inne przezwiska, kryptonimy,
nazwiska rodowe i panieńskie umożliwiają jej
identyfikację. Sąd Najwyższy wskazał, że powinność
ta dotyczy w szczególności doręczeń zastępczych, które
wymagają szczególnej ostrożności i zapobiegliwości
ze strony sądu z uwagi na ryzyko zagrożenia prawa
strony do sądu.
Komentarz
W uzasadnieniu omawianej uchwały SN podkreśla, iż
dokonanie doręczenia stronie lub uczestnikowi postępowania
pod wadliwym adresem oraz błędnym (nieaktualnym)
imieniem i nazwiskiem odbiorcy nie może
zostać uznane za dokonane, niezależnie od źródła lub
przyczyny błędu. W szczególności, znajomość innych
określeń, które mogłyby identyfikować stronę jest niewystarczająca
dla uznania skuteczności doręczenia, jeśli
przesyłka nie została zaadresowana na aktualne oraz
oficjalne imię i nazwisko adresata.
adw. Krzysztof Szczecina
Drzewiecki, Tomaszek i Wspólnicy Sp. k.
1